Enkele weken geleden was ik terug in Bretagne voor het rijke zeeleven daar. Deze keer niet op eigen houtje, maar samen met de Belgische Strandwerkgroep. Dat er tijdens onze trip een extreem springtij plaatsvond was uiteraard niet toevallig. Ter plaatse was de komst van de ‘grande marée’ duidelijk zichtbaar aan de extra dijkbescherming, persberichten en de massale pêche à pied. Zelfs het Vlaamse nieuws pikte de uitzonderlijke waterstanden op met beelden van de Mont Saint Michel.
Het resultaat was spectaculair! Kelk- en zeegrasvelden kwamen bloot te liggen, en veel fauna werd duidelijk verrast.
Op het waarnemingslijstje kwamen leuke krabbensoorten, prachtige slakken en niet minder dan 20 soorten vissen.
De euforie werd spijtig genoeg beëindigd door een auto-ongeval. Ik kwam er met de schrik van af, maar m’n auto was voor de schroothoop. En alsof dat nog niet genoeg was, heeft m’n macrolens het diezelfde dag ook begeven. Maar ondanks de pech toch een leuke reis gehad. Dank aan de medereizigers voor de hulp bij het ongeval en om mij en m’n bagage terug thuis te brengen!

Driedradige meun (Gaidropsarus vulgaris) Gevlekte griet (Zeugopterus punctatus) Gele drievinnige slijmvis (Tripterygion delaisi)
Gevlekte zuignapvis (Lepadogaster lepadogaster) Anilocra frontalis op een lipvis Gesterde geleikorst (Botryllus schlosseri) Rostanga rubra
Bleke plooislak (Goniodoris nodosa) op Zeebes (Dendrodoa grossularia) Harlekijnslak (Polycera quadrilineata) Milleniumwratslak (Geitodoris planata)

Sommige foto’s vragen misschien een extra woordje uitleg:
Te beginnen met de zeenaaktslakken. Net zoals de Bleke plooislak op Zeebes, werd ook de Rostanga rubra gevonden en gefotografeerd op z’n voedselbron (een soort rode spons). Knap staaltje camouflage van die laatste!
Het Harlekijnslakje was één van m’n hoogtepunten van de reis. We vonden er verschillende, maar nooit groter dan 5mm. Hierdoor was de schoonheid van deze diertjes enkel met vergroting te zien. Nog een geluk dat ik deze al gefotografeerd had vóór m’n macrolens de geest gaf…
Van de vissen heeft de Gevlekte griet een leuk weetje: dit is de enige platvis die zich ondersteboven aan horizontale en overhangende rotsen kan vast hechten. Minder leuk voor vissen is de parasitaire isopode Anilocra frontalis. Deze hecht zich vast aan de kop van vissen en voedt zich met het bloed van zijn gastheer.
Tenslotte zullen sommigen zich ook wel vragen stellen bij de foto van de Gesterde geleikorst. Het betreft een kolonievormende zakpijp die ook bij ons voorkomt. Speciaal aan deze soort is dat verschillende zoöiden (individuele zakpijpen) rondom een centrale opening gegroepeerd staan en zo de mooie structuur/’sterretjes’ vormen.

 

Aansluitend op vorige post over dieren in winterslaap, kunnen deze vleermuisfoto’s niet ontbreken. In groep of solitair, vrijhangend of weggekropen in spleten, al onze vleermuizen gaan in winterslaap. De meeste soorten hieronder zijn in eigen land jammer genoeg zeldzaam geworden. In Frankrijk, waar deze foto’s genomen werden, doen ze het gelukkig iets beter.

Baardvleermuis (Myotis mystacinus) Cluster Grote hoefijzerneuzen (Rhinolophus ferrumequinum) Kleine hoefijzerneuzen (Rhinolophus hipposideros)
Ingekorven vleermuis (Myotis emarginatus) Kleine hoefijzerneus (Rhinolophus hipposideros) Bechsteins vleermuis (Myotis bechsteinii) Laatvlieger (Eptesicus serotinus)
Kleine hoefijzerneus (Rhinolophus hipposideros) Bechsteins vleermuis (Myotis bechsteinii) Vale vleermuizen (Myotis myotis)
Mopsvleermuis (Barbastella barbastellus) Ingekorven vleermuizen (Myotis emarginatus) Kleine hoefijzerneuzen (Rhinolophus hipposideros)
 

Sommige zoogdieren zijn in staat een winterslaap te houden waarbij ze hun lichaamstemperatuur bewust verlagen om energie te sparen. Ze gebruiken deze strategie om een periode met koude temperaturen en een laag voedselaanbod door te komen. Egels en vleermuizen zijn gekende winterslapers, maar ook sommige knaagdieren houden een winterslaap. Ze behoren tot een aparte familie: de slaapmuizen. Er zijn drie soorten van te vinden in België: Eikelmuis, Hazelmuis en Relmuis. De Relmuis kwam ik deze winter niet tegen, maar voor de volledigheid zet ik er een foto van 2012 bij.
Koudbloedige dieren die afhankelijk zijn van hun omgevingstemperatuur hebben weinig keuze en worden ook inactief gedurende de winter. Denk maar aan amfibieën, reptielen en vele ongewervelden.

Hazelmuis (Muscardinus avellanarius) Eikelmuis (Eliomys quercinus) Kleine vos (Aglais urticae)
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia axyridis) Egel (Erinaceus europaeus) Relmuis (Glis glis)
 

Zeekatten zijn met hun bizarre ogen en golvende vinnen niet alleen prachtige dieren, ze hebben ook fenomenaal gedrag! Zo kunnen ze op een fractie van een seconde van kleur veranderen.  Dit doen ze tijdens gevechten, de balts en de paring, maar evengoed om zich aan te passen aan hun omgeving. En als ze bedreigd worden, blazen ze een zwarte wolk inkt uit die belagers moet desoriënteren. Met diezelfde inkt maken ze ook hun eieren zwart. Deze worden in trosjes afgezet aan een vast substraat, maar spoelen na een storm wel eens aan. Ook hun rugschild, zeeschuim genoemd en geliefd bij kanariehouders als kalkbron,  spoelt soms massaal aan.

Zeekat (Sepia officinalis) Eieren zeekat (Sepia officinalis) Oog zeekat (Sepia officinalis)
 

Na enige vertraging enkele foto’s van onze reis naar Corsica en Sardinië. De aanwezigheid van verschillende endemische amfibieën en reptielen was de reden om deze twee Tyrrheense eilanden te bezoeken. Het werd een relaxe reis met een mix van doelsoorten zoeken, bergtochten maken, zalig snorkelen en vooral genieten. De vele topsoorten, uitzichten en prachtige onderwaterwereld zullen me nog lang bijblijven! En ook op het vasteland kenden we hoogtepunten. Zoals het vinden van de bedreigde zoetwaterkrab ‘Potamon fluviatile’ in Italië. Heel toevallig, terwijl we er vorig jaar tevergeefs naar gezocht hebben. De brilsalamander, ook een soort van het Italiaanse vasteland, was een welgekomen herkansing van het jaar ervoor. Want dezelfde foto met een zwarte achtergrond bleek toen niet het gewenste effect te geven.

Sette Fratelli grottensalamander (Speleomantes sarrabussensis) Sardijnse ringslang (Natrix natrix cetti) Corsicaanse schijftongkikker (Discoglossus montalentii)
Corsicaanse beeksalamander (Euproctus montanus) Brilsalamander (Salamandrina perspicillata) Monte Albo grottensalamander (Hydromantes flavus)
Europese tjitjak (Hemidactylus turcicus) Tyrrheense boomkikker (Hyla sarda) Zoetwaterkrab (Potamon fluviatile)
Corsicaanse vuursalamander (Salamandra corsica) Schreibers vleermuizen (Miniopterus schreibersii) Egyptische sprinkhaan (Anacridium aegyptium)
 

Tijdens het Hemelvaartweekend bracht ik twee dagen door in de Franse Lorraine. De eerste stop was in de Argonne waar ik me bezighield met nachtvlinders en orchideeën. De volgende dag ging ik op zoek naar amfibieën en reptielen.

Aspisadder (Vipera aspis) Vroedmeesterpad (Alytes obstetricans) Groengestipte kikker (Pelodytes punctatus)
Hommelorchis (Ophrys holoserica) Gladde slang (Coronella austriaca) Vliegenorchis (Ophrys insectifera) Purperbeer (Rhyparia purpurata)
 

Net terug van een leuke reis, waarover binnenkort meer. Tijdens de terugrit stopten we bij een mooi gebied langs de Frans-Duitse grens waar we afgesproken hadden met enkele vrienden. We gingen er op zoek naar de knoflookpad, een soort die in België nauwelijks nog voorkomt. Tussen de buien door vonden we er naast zandhagedis, kamsalamander en heel veel boomkikkers ook verschillende knoflookpadden. Een geslaagde nacht!

Knoflookpad (Pelobates fuscus) Boomkikkers in amplexus (Hyla arborea) Knoflookpad (Pelobates fuscus)
 

Vorige week kon ik genieten van wat verlof met m’n vriendin in Bretagne. Zoals verwacht deze tijd van het jaar hadden we veel regen, wind en af en toe een zware storm. Maar de reden om naar ginder te trekken was het springtij. Want dat levert al vlug enkele leuke soorten op langs de laagwaterlijn en in getijdepoeltjes. Wat dacht je van zuignapvissen, zeeoren, haarsterren en zeekomkommers. De ene ronduit spectaculair, de andere gewoon ondenkbaar. Eén ding staat vast: daar zien ze ons zeker terug!

Kleine wormzeenaald (Nerophis lumbriciformes) Vijfhoekige zeester (Asterina gibbosa) Grote mantel (Pecten maximus)
IJszeester (Marthasterias glacialis) Detail bovenkant ijszeester (Marthasterias glacialis) Zeeoor (Haliotis tuberculata) Haarster (Antedon bifida)
Gestippelde zeehaas (Aplysia punctata) Slanke ringsprietslak (Facelina auriculata) Citroenslak (Doris pseudoargus)
Gevlekt koffieboontje (Trivia monacha) Zwartooglipvis (Symphodus melops) Spiraalkokerworm (Spirographis spallanzanii)
 

Na toch wel wat voorbereiding en geduld heb ik onlangs bruine en zwarte rat kunnen fotograferen. Samen met wat oudere muizenfoto’s die hier nog niet te zien waren genoeg materiaal voor een nieuwe blogpost. Op de huismuis na vind je hieronder alle ware muizen uit ons land terug. Met woel- en spitsmuis als extraatje.

Aardmuis (Microtus agrestis) Bruine rat (Rattus norvegicus) in rioolbuis Grote bosmuis (Apodemus flavicollis)
Dwergmuis (Micromys minutus) Zwarte rat (Rattus rattus) Bosmuis (Apodemus sylvaticus)
Bruine rat (Rattus norvegicus) Huisspitsmuis (Crocidura russula) Zwarte rat (Rattus rattus)

Zwarte ratten (Rattus rattus) zijn lang niet altijd zwart… De exemplaren hierboven zijn eerder grijs, vooral deze op de katrol. De zoektocht naar een diepzwart individu is dus nog niet afgelopen. Daarnaast bestaan er ook zwarte bruine ratten (Rattus norvegicus). Gelukkig hebben ze verschillende andere determinatiekenmerken. Zo hebben zwarte ratten een spitsere kop, grotere ogen en oren, uitstekende haren in de vacht en een langere staart.

 

Na een veel te lange stilte eindelijk nieuwe foto’s! Gemaakt tussen het verhuizen, verbouwen, afstuderen met thesis, werken, enz door. Hopelijk wordt 2014 iets rustiger zodat hier wat frequenter nieuwe dingen passeren!
Tot dan moeten jullie het doen met deze Noordzeebeestjes.

Gehoornde slijmvis (Parablennius gattorugine) Dwerginktvis (Sepiola atlantica) Harnasmannetje (Agonus cataphractus)
Gorgelpijp-knotsslak (Cuthona gymnota) op steeltje van Penneschaft (Tubularia indivisa) Kompaskwal (Chrysaora hysoscella) Blauwgestreepte schaalhoren (Patella pellucida) Amerikaanse ribkwal (Mnemiopsis leidyi)